Cara Memindahkan Hak Milik Tanah daripada Pemilik yang Telah Meninggal Dunia kepada Waris di Malaysia

# Cara Memindahkan Hak Milik Tanah daripada Pemilik yang Telah Meninggal Dunia kepada Waris di Malaysia

Apabila pemilik tanah meninggal dunia, nama pada hak milik tanah tidak terus bertukar kepada nama waris. Kepentingan si mati dalam tanah perlu terlebih dahulu diuruskan melalui proses pembahagian harta pusaka yang berkenaan. Selepas perintah atau kuasa yang sesuai diperoleh, keputusan tersebut boleh didaftarkan di Pejabat Tanah atau Pejabat Tanah dan Galian Negeri (PTG) yang berkaitan.

Bagi harta pusaka yang memenuhi syarat sebagai harta pusaka kecil, proses tersebut dikendalikan melalui sistem pembahagian pusaka kecil di bawah rangka kerja pentadbiran tanah dan pusaka yang berkenaan.

Panduan ini menerangkan proses tersebut, bermula daripada menyemak bahagian tanah yang didaftarkan atas nama si mati sehingga keputusan pembahagian didaftarkan pada hak milik tanah.

> Penting: Panduan ini memberi tumpuan kepada proses harta pusaka kecil apabila berkenaan. Tidak semua kes pusaka mengikut prosedur yang sama. Proses yang sesuai bergantung pada nilai dan jenis harta, sama ada si mati meninggalkan wasiat, undang-undang pewarisan yang terpakai dan keadaan lain.

1. Semak Apa yang Sebenarnya Dimiliki oleh Si Mati

Sebelum memulakan permohonan pusaka, semak hak milik atau geran tanah.

Persoalannya bukan sekadar sama ada keluarga menganggap hartanah tersebut milik si mati. Anda perlu menentukan bahagian yang sebenarnya didaftarkan atas nama si mati.

Jika si mati merupakan pemilik berdaftar tunggal, bahagian si mati ialah 1/1. Jika hartanah dimiliki bersama, bahagian si mati ialah bahagian yang dinyatakan dalam hak milik atau dokumen yang berkaitan.

Perkara ini penting kerana proses pusaka melibatkan kepentingan berdaftar milik si mati. Ia tidak bermaksud keseluruhan hartanah secara automatik menjadi sebahagian daripada harta pusaka si mati.

Perkara yang perlu disemak

Semak:

• Pemilik berdaftar
• Bahagian pemilikan berdaftar
• Nombor hak milik atau geran
• Nombor lot
• Jenis hak milik
• Negeri dan daerah
• Sekatan kepentingan, kaveat, gadaian atau kepentingan berdaftar lain

Carian Rasmi juga boleh digunakan untuk mengesahkan maklumat berdaftar semasa.

2. Semak Sama Ada Proses Harta Pusaka Kecil Terpakai

Harta pusaka kecil boleh terdiri daripada:

• harta alih sahaja;
• harta tak alih sahaja; atau
• harta alih bersama harta tak alih.

Berdasarkan panduan semasa JKPTG, jumlah nilai keseluruhan harta si mati tidak melebihi RM5 juta pada tarikh permohonan dibuat.

Bagi si mati yang bukan Islam, si mati tidak meninggalkan wasiat untuk harta tersebut termasuk dalam definisi harta pusaka kecil.

Jika harta pusaka tidak memenuhi syarat yang berkenaan, proses pentadbiran pusaka yang lain mungkin terpakai.

Oleh itu, tentukan keadaan harta pusaka terlebih dahulu sebelum menganggap bahawa permohonan pusaka kecil merupakan proses yang betul.

3. Tentukan Siapa yang Boleh Membuat Permohonan

Permohonan pembahagian harta pusaka kecil boleh dibuat oleh waris atau benefisiari si mati.

JKPTG menyenaraikan pihak yang berpotensi membuat permohonan seperti:

• pasangan si mati;
• anak lelaki atau perempuan;
• ibu atau bapa si mati.

Pihak tertentu yang lain juga boleh membuat permohonan dalam keadaan yang diiktiraf oleh JKPTG, termasuk pemiutang, pengkaveat, pembeli di bawah perjanjian jual beli yang sah, pemegang kepentingan berdaftar tertentu, Amanah Raya Berhad dan Majlis Agama Islam Negeri yang berkaitan.

Bagi keluarga yang menguruskan tanah milik ibu atau bapa yang telah meninggal dunia, perkara penting ialah permohonan tersebut merupakan proses rasmi yang melibatkan harta pusaka si mati dan pihak yang berhak menerimanya.

4. Buat Permohonan Melalui MyLAND

Permohonan baharu pembahagian harta pusaka kecil dibuat secara dalam talian melalui portal JKPTG atau MyLAND.

Pemohon perlu mendaftar akaun MyLAND sebelum melengkapkan permohonan.

Permohonan perlu mengenal pasti si mati, waris yang berkaitan dan harta yang termasuk dalam harta pusaka.

Adalah lebih tepat untuk memahami proses ini sebagai permohonan pembahagian harta pusaka, bukannya permohonan untuk menukar nama pada hak milik tanah.

Pendaftaran tanah berlaku kemudian, selepas pembahagian harta pusaka ditentukan.

5. Sediakan Dokumen yang Diperlukan

Bagi permohonan baharu, JKPTG menyenaraikan dokumen termasuk:

Bagi tanah, beri perhatian khusus kepada Carian Rasmi. Keperluan JKPTG membezakan jenis hak milik dan pejabat yang mengeluarkan Carian Rasmi.

Simpan dokumen asal

Memuat naik salinan dokumen tidak semestinya bermaksud dokumen asal tidak lagi diperlukan.

Dokumen asal yang berkaitan hendaklah disimpan dan tersedia untuk perbicaraan, termasuk sijil kematian, dokumen pengenalan, dokumen keluarga dan hak milik tanah asal jika berkenaan.

6. Hadiri Perbicaraan Pusaka

Perbicaraan merupakan bahagian penting dalam proses pembahagian harta pusaka.

Tujuannya adalah untuk menentukan:

1. harta yang dimiliki oleh si mati;
2. waris yang berhak menerima harta pusaka; dan
3. bagaimana harta pusaka tersebut akan dibahagikan.

Pemohon dikehendaki hadir ke perbicaraan bersama seorang lagi waris yang berhak.

Waris lain yang tidak dapat hadir boleh mengemukakan dokumen persetujuan yang berkaitan.

Oleh itu, maklumat dan dokumen yang dikemukakan semasa permohonan hendaklah lengkap dan tepat.

7. Tentukan Bagaimana Harta Pusaka Akan Dibahagikan

Cara harta pusaka dibahagikan bergantung pada undang-undang pewarisan yang terpakai.

Bagi si mati beragama Islam, JKPTG menyatakan bahawa harta pusaka dibahagikan mengikut Hukum Faraid.

Bagi si mati bukan Islam, pembahagian adalah tertakluk kepada Akta Pembahagian 1958 (Akta 300).

JKPTG juga mengiktiraf pembahagian secara persetujuan atau muafakat apabila semua waris yang berhak bersetuju.

Ini tidak bermaksud persetujuan keluarga secara persendirian dengan sendirinya mengubah pemilikan berdaftar tanah. Pembahagian yang dipersetujui atau yang ditetapkan mengikut undang-undang perlu diproses melalui prosiding pusaka dan dinyatakan dalam perintah atau kuasa yang berkaitan.

Contoh

Katakan si mati memiliki sebidang tanah dan terdapat beberapa orang yang berhak mewarisi.

Keluarga mungkin mahu seorang waris menerima tanah tersebut dan bukannya semua waris menjadi pemilik berdaftar.

Sama ada susunan tersebut boleh dilaksanakan bergantung pada undang-undang pewarisan yang terpakai dan keadaan harta pusaka. Oleh itu, perkara tersebut perlu ditangani dalam proses pembahagian pusaka dan bukannya dianggap sebagai pertukaran nama biasa pada hak milik tanah.

8. Dapatkan Perintah Pembahagian atau Kuasa yang Berkaitan

Selepas prosiding pusaka selesai, kuasa atau perintah yang berkaitan akan dikeluarkan.

Bergantung pada keadaan, ini boleh termasuk Perintah Pembahagian atau Surat Kuasa Mentadbir.

Dokumen ini memberikan asas untuk menguruskan harta pusaka si mati dan melaksanakan keputusan terhadap harta tak alih.

Pada peringkat ini, proses pembahagian harta pusaka telah ditentukan, tetapi proses pendaftaran tanah mungkin masih belum selesai.

9. Daftarkan Keputusan di Pejabat Tanah

Ini ialah langkah yang berkaitan secara langsung dengan hak milik tanah.

Selepas memperoleh Perintah Pembahagian atau Surat Kuasa Mentadbir yang berkaitan, JKPTG menyatakan bahawa perintah tersebut hendaklah dikemukakan bersama hak milik atau geran asal kepada Pejabat Tanah atau PTG yang berkaitan untuk pendaftaran pembahagian harta tak alih.

Pejabat yang sesuai bergantung pada jenis hak milik dan urusan pentadbiran tanah negeri yang berkenaan.

Perbezaan ini penting:

• Pembahagian harta pusaka menentukan siapa yang menerima kepentingan si mati.

• Pendaftaran tanah merekodkan keputusan tersebut pada hak milik.

Melengkapkan proses pertama tidak semestinya bermaksud proses kedua telah selesai.

10. Semak Hak Milik yang Telah Dikemas Kini

Selepas pendaftaran selesai, semak semula hak milik tanah.

Pastikan:

• pemilik berdaftar baharu;
• bahagian pemilikan setiap pemilik;
• sebarang sekatan yang masih berkuat kuasa;
• kaveat, gadaian atau kepentingan berdaftar lain; dan
• maklumat berdaftar selaras dengan perintah pusaka.

Jika pengesahan rasmi mengenai kedudukan berdaftar diperlukan, Carian Rasmi boleh diperoleh melalui pejabat pentadbiran tanah yang berkaitan.

Ini memberikan semakan akhir bahawa keputusan pembahagian harta pusaka telah direkodkan dengan sewajarnya dalam rekod tanah.

Berapa Lama Proses Ini Mengambil Masa?

JKPTG menyatakan tempoh penyelesaian umum sekitar empat hingga enam bulan bagi pembahagian harta pusaka kecil.

Ini ialah tempoh anggaran dan bukan jaminan bahawa kes akan selesai dalam tempoh tersebut. Kes boleh mengambil masa lebih lama bergantung pada keadaan seperti beban kerja atau tunggakan di pejabat yang berkaitan serta isu tambahan yang perlu diselesaikan.

Proses pendaftaran selepas perintah pusaka diperoleh juga mungkin memerlukan masa pemprosesan tambahan.

Kesilapan Biasa yang Perlu Dielakkan

Menganggap pewarisan sebagai pertukaran nama biasa

Harta pusaka biasanya perlu diuruskan terlebih dahulu sebelum pemilikan yang terhasil boleh didaftarkan.

Menganggap si mati memiliki keseluruhan hartanah

Semak bahagian pemilikan si mati yang didaftarkan.

Membuat permohonan tanpa menyemak hak milik

Hak milik dan Carian Rasmi boleh menunjukkan maklumat penting mengenai pemilikan dan kepentingan berdaftar.

Menganggap semua waris akan menjadi pemilik berdaftar secara automatik

Pembahagian akhir bergantung pada undang-undang pewarisan yang terpakai dan perintah yang dibuat dalam prosiding pusaka.

Berhenti selepas menerima perintah pusaka

Pendaftaran tanah masih perlu dilaksanakan. Perintah yang berkaitan hendaklah dikemukakan bersama hak milik asal kepada Pejabat Tanah atau PTG yang sesuai.

Menganggap semua kes pemilik yang telah meninggal dunia menggunakan proses pusaka kecil

Proses pusaka kecil mempunyai syarat tertentu. Laluan pentadbiran pusaka lain mungkin terpakai bergantung pada keadaan.

Proses Secara Ringkas

1. Semak hak milik tanah
2. Sahkan bahagian berdaftar si mati
3. Tentukan proses pusaka yang terpakai
4. Kenal pasti waris dan pemohon
5. Kumpulkan dokumen yang diperlukan
6. Hantar permohonan melalui MyLAND
7. Hadiri prosiding / proses pusaka yang berkaitan
8. Dapatkan perintah atau dokumen pentadbiran
9. Daftarkan pindah milik di Pejabat Tanah
10. Semak rekod hak milik yang dikemas kini
11. Simpan dokumen untuk rekod masa hadapan

Kesimpulan

Memindahkan hak milik tanah daripada pemilik yang telah meninggal dunia kepada waris bukan sekadar menukar nama pada geran.

Urutan proses secara praktikal ialah:

Kenal pasti kepentingan si mati → urus dan bahagikan harta pusaka → dapatkan perintah atau kuasa yang berkaitan → daftarkan keputusan pada hak milik tanah.

Bagi harta pusaka yang memenuhi syarat sebagai harta pusaka kecil, JKPTG menyediakan laluan permohonan dalam talian melalui MyLAND, diikuti proses pembahagian pusaka dan, selepas perintah yang berkaitan diperoleh, pendaftaran harta tak alih di Pejabat Tanah atau PTG yang sesuai.

Jika harta pusaka melibatkan wasiat, pertikaian antara waris, sekatan hak milik yang luar biasa, pemilikan yang rumit atau keadaan lain di luar proses biasa, dapatkan panduan daripada pihak berkuasa yang berkaitan atau profesional yang berkelayakan sebelum meneruskan proses.